Theo ông Huỳnh Minh Huệ, Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), xuất khẩu gạo năm 2012 có cơ hội tăng trưởng tốt do Thái Lan tiếp tục giảm xuất khẩu vì hậu quả lũ lụt, trong khi xuất khẩu gạo của Hoa Kỳ và Nam Mỹ không tăng.

"Thị trường xuất khẩu chính vẫn là châu Á, song VFA sẽ tăng cường xuất khẩu gạo phẩm cấp cao vào châu Phi nhằm cạnh tranh với gạo từ Ấn Độ, Pakistan. Đối với châu Mỹ, Việt Nam sẽ duy trì xuất khẩu ổn định sang Cuba, đồng thời mở rộng thêm các thị trường khác", ông Huệ cho biết khi trao đổi về kế hoạch xuất khẩu gạo năm 2012.

Phát biểu tại buổi tổng kết xuất khẩu gạo năm 2011 và phương hướng năm 2012, ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch VFA cho biết, năm 2012, Việt Nam sẽ xuất khẩu 6,5 - 7 triệu tấn gạo, so với mức 6,944 triệu tấn trong năm 2011. Quý I/2012, các doanh nghiệp đã ký hợp đồng xuất khẩu 1 triệu tấn gạo. Tuy nhiên, thời gian giao hàng kéo dài đến tháng 8, thay vì chỉ giao trong quý I như năm 2011, nên lượng gạo xuất khẩu những tháng đầu năm sẽ thấp hơn năm so với cùng kỳ năm 2011.

Mặc dù có nhiều thuận lợi, song xuất khẩu gạo của Việt Nam cũng đứng trước không ít thách thức, đặc biệt là vấn đề thương hiệu, chất lượng. Theo số liệu của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), 90% hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam đang phải mang thương của nước ngoài, gây thiệt hại cho nền kinh tế hàng trăm triệu USD mỗi năm. Cả nước có 964 đặc sản nông nghiệp gắn với 733 địa danh, nhưng chỉ có 23 sản phẩm được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 53% sản lượng lúa gạo cả nước, nhưng đến nay, việc xây dựng thương hiệu cho giống lúa địa phương chưa được quan tâm thích đáng. Trải qua 22 năm xuất khẩu gạo (từ năm 1989), Việt Nam đã đóng góp cho an ninh lương thực thế giới gần 80 triệu tấn gạo, nhưng Việt Nam chưa xây dựng được thương hiệu gạo cấp quốc gia.

Được biết, năm 2011, xuất khẩu của Việt Nam đạt 6,944 triệu tấn, với kim ngạch 3,412 tỷ USD – mức tăng cao nhất từ trước đến nay cả về sản lượng và kim ngạch. Đây là kết quả cao ngoài mong đợi, bởi đầu năm 2011, VFA chỉ đặt chỉ tiêu phấn đấu xuất khẩu 6 triệu tấn gạo, kim ngạch 3 tỷ USD, như năm 2010, do tình hình thị trường có nhiều khó khăn, đặc biệt là việc thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam là Philippines tuyên bố giảm nhập khẩu. Tuy nhiên, trong điều kiện thị trường khó khăn đó, với chính sách điều hành hợp lý, xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn tăng trưởng tốt, đảm bảo lợi nhuận cho nông dân và doanh nghiệp, mở thêm được nhiều thị trường mới.

Phú Khởi

Báo Đầu tư điện tử