Tham gia sâu hơn vào cứu trợ châu Âu, giải quyết vấn đề Iran, Syria và Nhật Bản là những mối quan tâm hiện tại của Trung Quốc.

Xem xét tham gia sâu hơn vào chương trình cứu trợ châu Âu

Trong chuyến viếng thăm của Thủ tướng Đức Angela Merkel hồi tuần trước, Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo cho biết, chính quyền Bắc Kinh đang xem xét tham gia sâu hơn vào các quỹ cứu trợ tài chính của khu vực đồng tiền chung euro (Eurozone).

Với tuyên bố này của mình, Trung Quốc có thể sẽ sử dụng kho dự trữ ngoại hối khổng lồ (khoảng 3.200 tỷ USD) để giúp giảm bớt áp lực tài chính từ cuộc khủng hoảng nợ có chủ quyền đã bước sang năm thứ 3 tại lục địa già.

Tuy nhiên, cả Trung Quốc và châu Âu đều chưa đưa ra những con số cụ thể về kế hoạch kể trên. Các quan chức Trung Quốc chỉ bày tỏ phản ứng thận trọng về vấn đề này và cho biết họ cần có thêm các thông tin chi tiết trước khi quyết định sẽ hỗ trợ châu Âu đến đâu.

Trung Quốc là một trong số những quốc gia ngoài châu Âu tham gia mua trái phiếu của Quỹ ổn định tài chính châu Âu (EFSF), nhưng các số liệu chính xác chưa từng được công khai.

Một số nhà phân tích đã dự đoán rằng Trung Quốc có thể đòi hỏi châu Âu phải nhượng bộ một số vấn đề chính trị hay thương mại để thực hiện kế hoạch tăng cường cứu trợ tài chính khu vực này. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng về bất kì sự thỏa hiệp nào của bà Merkel trong chuyến thăm tới Trung Quốc.

Chống lại các biện pháp trừng phạt Iran

Trong chuyến công du tới Bắc Kinh, bà Merkel đã đề cập đến vấn đề trừng phạt thương mại với Iran và cho rằng: "Các biện pháp trừng phạt là cần thiết để Iran thay đổi quan điểm trong vấn đề hạt nhân".

Biện pháp trừng phạt thương mại với Iran, cụ thể là ngừng nhập khẩu dầu thô từ quốc gia thành viên của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), do Mỹ và phương Tây khởi xướng với cáo buộc Iran làm giàu uranium vì mục tiêu quân sự.

Tới thời điểm này, đã có Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản đáp lại lời kêu gọi áp lệnh trừng phạt thương mại với Tehran. Cụ thể, EU cho biết sẽ ngừng nhập khẩu dầu từ Iran vào ngày 1/7 tới còn Nhật Bản cũng tuyên bố sẽ từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ quốc gia Hồi giáo này.

Trong khi đó, Trung Quốc, cùng với Ấn Độ, đã lên tiếng phản đối chương trình này, bất chấp áp lực từ Mỹ và các nước phương Tây với lập luận các biện phát trừng phạt sẽ không giúp xoa dịu tranh chấp hạt nhân mà chỉ khiến cho tình hình xấu đi. .

Trong chuyến viếng thăm Bắc Kinh của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner hồi đầu tháng 1, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhai Jun cho biết chính quyền Bắc Kinh phản đối kế hoạch trừng phạt của Mỹ vì cho rằng sự gián đoạn trong nguồn cung nhiên liệu sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển của đất nước.

Về phía mình, Iran đã bác bỏ các lời cáo buộc và khẳng định chương trình hạt nhân của mình nhằm mục đích kinh tế và hòa bình.

Nền kinh tế sẽ hạ cánh mềm

Sau thời kì tăng trưởng phi mã, nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới được đoán sẽ tăng trưởng chậm lại trong năm 2012 và những năm tới, do tăng trưởng kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Mỹ và châu Âu chững lại.

Báo cáo mới công bố của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cho biết, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc có thể giảm mạnh, từ mức trên 9% của năm 2011 xuống còn 8,2% trong năm nay. Tốc độ tăng trưởng của Trung Quốc còn có thể giảm sâu hơn nữa nếu kinh tế khu vực đồng euro, thị trường tiêu dùng lớn của Trung Quốc rơi vào suy thoái.

Tuy nhiên, kinh tế Trung Quốc vẫn có những tín hiệu lạc quan khi lạm phát đã đạt đỉnh và đang rơi xuống một mức độ "dễ chịu" hơn (theo IMF) và cho phép chính phủ nước này sử dụng các biện pháp tiền tệ cần thiết để cung cấp cho nền kinh tế một lượng tín dụng trung bình nhằm thúc đẩy tăng trưởng.

Phủ quyết chống Syria

Trung Quốc, cùng với Nga là 2 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu phủ quyết khiến cơ quan này của Liên Hợp Quốc không thể thông qua dự thảo nghị quyết nhằm vào Syria.

Nghị quyết nhằm vào Syria do các quốc gia Châu Âu soạn thảo, đe dọa sẽ hành động nếu lãnh đạo Syria không chấm dứt trấn áp gây chết người đối với phong trào ủng hộ dân chủ ở nước này.

Có 9 quốc gia thành viên bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết này, nhưng không được thông qua do hai ủy viên thường trực Hội đồng bảo an là Nga và Trung Quốc bỏ phiếu phủ quyết, trong khi đó, Nam Phi, Ấn Độ, Brazil và Lebanon bỏ phiếu trắng.

Ngoại trưởng Mỹ đã gọi hành động này của Nga và Trung Quốc là "sự bôi bác Nghị quyết của Liên Hợp Quốc" và rằng Mỹ sẽ thắt chặt các biện pháp trừng phạt ở cấp quốc gia và khu vực để chống Syria nhằm "ngăn cản chính phủ Syria sử dụng bạo động nhằm vào người biểu tình".

Thỏa thuận mua trái phiếu từ Nhật

Wall Street Journal dẫn lời dẫn lời 1 quan chức Nhật Bản bày tỏ sự không hài lòng khi hoạt động mua bán trái phiếu chính phủ đang diễn ra mất cân bằng.

Trung Quốc đã lần đầu tiên thông qua quy định không cho phép các nhà đầu tư nước ngoài tự do mua trái phiếu chính phủ mà phải có sự đồng ý của Ngân hàng Trung ương nước này từ cuối năm 2011.

Theo đó, các nhà đầu tư Nhật Bản sẽ bị giới hạn mua tối đa 10 tỷ USD trái phiếu chính phủ Trung Quốc. Mức giới hạn này đã gặp phản ứng mạnh mẽ ngay sau khi được công bố vì nó chưa bằng 1% so với kho dự trữ ngoại hối 1.300 tỷ USD của Nhật Bản và không đáng kể so với kho dự trữ ngoại hối khổng lồ, ước tính 3.200 tỷ USD của Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Jun Azumi cho biết: Trung Quốc nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ Nhật Bản nhưng lại từ chối những giao dịch ngược lại khi chúng tôi thực sự mong muốn quốc tế hóa đồng nhân dân tệ.

Số liệu từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cho biết, Trung Quốc nắm giữ 10,49 nghìn tỷ Yên (gần 140 tỷ USD) trái phiếu Nhật Bản (tính đến thời điểm cuối năm 2010), tăng gần gấp 3 lần so với 3,42 nghìn tỷ Yên của năm trước đó.

Một báo cáo khác cho biết, chính phủ Trung Quốc đã bán ròng khoảng 3 nghìn tỷ Yên trái phiếu ngắn hạn của chính phủ Nhật Bản trong 11 tháng đầu năm 2011.

Hà Lan

Theo DVT